TABAK KAPAMA FİLMİ (ÜST FİLM)

Tabak kapama filmleri ağırlıklı olarak gıda sanayiinde kullanılmakla birlikte çeşitli ürünlerin ambalajlanmasında, ürünün doldurulduğu plastik kabın sağlıklı, sızdırmaz şekilde kapatılması amacıyla kullanılmaktadır. Tabak kapatma filmlerinde aranan en temel özellik doğal olarak altındaki kaba ısıl işlem uygulanarak yapışmasıdır.

Üst filmler çok büyük oranda laminasyonlu malzemeden oluştuğu gibi seyrek de olsa tek kat filmden de meydana gelebilmektedir. Kullanıcı firmalar referans başına sipariş miktarı, maliyet ve proses özelliklerine göre baskılı ya da baskısız tabak kapama filmi almayı tercih edebilmektedirler. Tabak kapama filmlerine aynı zamanda antifog (buğu önleyici) lak da uygulanabilme imkanı vardır.

Tabak kapama filmlerini 2 ayrı özelliğine göre sınıflandırabiliriz ;

      1-Yapışma şekline göre üst filmler

  • Tam yapışan üst filmler
  • Kolay açılabilir (peelable) üst filmler
  • Tekrar kapanabilir (resealable) üst filmle
  • Bariyer (oksijen ve su buharı geçirgenliği) özelliğine göre üst filmler

      2-Düşük bariyerli üst filmler

  • Bariyerli üst filmler
  • Yüksek bariyerli üst filmle

  1-YAPIŞMA ŞEKLİNE GÖRE ÜST FİLMLER

Yapışma şekline göre üst filmleri değerlendirirken alt kabın yapışma yüzeyinin hangi polimerden mamül olduğunu bilmek şarttır. Genel olarak alt kaplar PP, APET, CPET, ALU, PS, PE ve PVC malzemelerden üretilmektedir. Günümüz esnek ambalaj endüstrisinde gelen esnek film üreticileri tüm bu kaplara uygun kapatma çözümleri sunmaktadırlar.

  • Tam Yapışan (Zor Açılabilir) Üst Filmler

Tam yapışan üst filmler, tabak kapatma hatlarında (otomatik, yarı otomatik ya da manuel) ısıl işlem uygulanarak altındaki kaba zor açılacak şekilde yapışırlar. Burada kullanılan kabın yapışma yüzeyinde kullanılan polimere uygun olarak üst film seçilmesi en temel unsurdur. Örneğin; Polietilen yapışma yüzeyinde sahip bir tabağa CPP yapışma katına sahip bir üst filmin yapışması mümkün değildir. Bu nedenle tam yapışma özelliği aranırken dikkat edilecek husus alt kap ile üst filmin yapışma katlarının birbiri ile uyumlu olmasıdır.

  • Kolay Açılabilir (Peelable) Üst Filmler

Kolay açılabilir (peelable) üst filmler tam yapışan üst filmlerde olduğu gibi uygulanan ısıl işlemin ardından, altındaki kaba tüketici tarafından açılmak istenildiğinde kolay soyularak açılma özelliğine sahiptir. Kolay soyulabilirlik özelliği anlaşılacağı üzere kullanılan kapatma filminin yapışma katındaki filmin kaynaklıdır. Teknik olarak en temel açıklaması ; yapışma katı olarak kullanılan filmin yüzeyinde birden fazla nitelikli polimerin bir arada bulunması ve çok kısıtlı kalınlıkta bir coextrude film katmanının filmin kolay açılabilmesini sağlayacak şekilde yapışma yüzeyi olarak kullanılması şeklinde yapılabilir. Kolay açılabilir film çözümlerinde her üreticinin yapışma katı olarak bulduğu çözüm birbirinden farklı sonuç verebileceği mutlaka ve mutlaka göz önünde bulundurulmalı ve konusunda deneyimli üreticilerden tedarik edilmelidir.

  • Tekrar Kapanabilir Üst Filmler

Kullanımı çok çok kısıtlı olmasına rağmen kısaca bahsetmekte yarar olabilir. Tekrar kapanabilir üst filmler teknik olarak tabak kapama filmi tarafında çok katma değerli bir çözümdür. APET, PP ve PE yapışma yüzeyine sahip alt kaplara uygulanabilen, çok özel ekstruzyon ve coating (sıvama) uygulamaları ile yapışma yüzeylerinin ilk açılmanın ardından tekrar kapanabilir nitelikte malzemelerdir. Belirtildiği üzere günümüzde kullanımı yüksek maliyetlerinden ötürü çok kısıtlıdır.

 

2- BARİYER(oksijen ve su buharı geçirgenliği) ÖZELLİĞİNE GÖRE ÜST FİLMLER

Tedarik edilecek olan üst filmin bariyer özellikleri hesap edilirken mutlaka kapatılacak olan alt kabın geçirgenlik değerleri bilinmelidir. Zira alt kabın sağladığı korumadan daha yüksek koruma sağlayacak bir üst film rekabette geride bırakabilir ve pratikte hiçbir değer katmaz (genel olarak malzemenin bariyer özelliği ile maliyeti doğru orantılıdır) ya da alt kabın sağladığından daha düşük koruma özelliğine sahip olursa bu kez de içindeki ürünün raf ömrünü kısaltabilir ki bunun sonuçları büyük sorunlara yol açabilir. Her halükarda teknik dökümanların dikkatle incelenerek çözüm sağlanması, emin olunmadığı durumda deneme üretimi yapılarak ürünün yaşlandırma testine alınması elzemdir.

  • Düşük bariyerli üst filmler

Genellikle içindeki ürünün niteliğinden dolayı kolay bayatlamayan – özelliğini kaybetmeyen ya da soğuk zincirle tüketiciye sunulan gıda ve gıda dışı ürünlerin ambalajlanmasında kullanılmaktadır. Bu tarz kapama filmlerinin yapıştığı alt kaplar da aynı şekilde düşük koruma özelliğine sahip olmalıdır, dolayısıyla da maliyeti en düşük tabak-film çözümü kombinasyonu genellikle bu ürünlerdir. Genel olarak amaç yalnızca içindeki ürünün dış ortamdaki toz, kir vs almamasını sağlamaktır. Düşük bariyerli tabak-üst film kombinasyonu ile vakumlama, Modifiye Atmosferde Dolum (MAP), pastörizasyon ve sterilizasyon uygulanması olanaksızdır.  Yalnızca tek kat malzemenin temin ve istenilen ebat ve çapta dilimlenmesi ile hızlı bir şekilde temin edilebilir. Ya da dolum ve kapama esnasında mekanik dayanımını arttırmak, lojistik süreçlerde yırtılma, açılma, soyulma gibi riskleri ortadan kaldırmak için laminasyonlu olarak talep görmektedir (üst katman genellikle mekanik dayanımı yüksek, baskı ve laminasyon tutma özelliği iyi ve ucuz bir malzeme olduğu için PET olmaktadır).

  • Bariyerli üst filmler

Üreticilerin, ürünlerinin raf ömürlerini uzatmak için ambalajın sağlayacağı korumadan yararlanmaya başladıkları nokta bariyerli üst filmlerdir. Bariyerli üst filmler ile vakumlama, pastörizasyon ( 60 C ile 100 C arası) ve MAP uygulamaları (kısmi) mümkündür. Bariyerli üst filmler daha önce de bahsettiğimiz gibi mutlaka yapıştıkları alt kabın geçirgenlik değerlerine uygun malzemelerden seçilmelidir. Örneğin, kullanılan alt kap OTR <= 5 ise üst film de aynı ya da çok yakın değere sahip olmalıdır. Eğer üst film OTR > 90 ise kullanılan alt kabın sağladığı bariyerin bir yararı olmaz ve içindeki malzemeyi hedeflenen raf ömrüne kadar taze tutamaz. Bariyer ambalaj sınıfına

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir